کابل زمینی 1 در 120 (NYY) افشارنژاد خراسان

کابل زمینی 1 در 120 (1×120 NYY) یکی از پرکاربردترین مقاطع کابل‌های قدرت فشار ضعیف در پروژه‌های صنعتی و ساختمانی سنگین است. زمانی که صحبت از انتقال جریان الکتریکی با آمپراژ بالا و اطمینان از پایداری شبکه توزیع می‌شود، انتخاب کابل مناسب با هادی استاندارد و عایق مقاوم، اولویت اول مهندسین برق است. شرکت صنعتی الکتریک خراسان (افشارنژاد) با تکیه بر استانداردهای جهانی IEC و INSO، کابل برق 1 در 120 را با هادی مسی کلاس 2 و روکش PVC تولید می‌کند که گزینه‌ای ایده‌آل برای محیط‌های نصبی ثابت و زیرزمینی است.

جدول مشخصات فنی (Datasheet) کابل زمینی 1 در 120 افشارنژاد

اطلاعات زیر دقیقاً بر اساس مستندات فنی و تست‌های آزمایشگاهی شرکت خراسان الکتریک برای کابل تک رشته (Single Core) سایز 120 میلی‌متر مربع استخراج شده است:

تحلیل تخصصی ساختار کابل زمینی 1 در 120 (N)YY

برای درک بهتر عملکرد کابل زمینی 1 در 120، باید لایه‌های مختلف آن را که در کدینگ (N)YY نهفته است، بررسی کنیم. حرف N نشان‌دهنده استاندارد VDE آلمان، Y اول نشان‌دهنده عایق PVC و Y دوم نشان‌دهنده روکش نهایی PVC است.

1. هادی مسی (Conductor)

قلب تپنده این کابل، هادی مسی آن است. برخلاف تصور عمومی که کابل‌های زمینی همگی “مفتول خشک” (کلاس 1) هستند، کابل 1 در 120 افشارنژاد دارای هادی نیمه افشان (Class 2) با کد RM است.

• ساختار 37 رشته‌ای: این کابل از تابیده شدن 37 رشته مفتول مسی با قطر دقیق 2.0 میلی‌متر تشکیل شده است. این ساختار باعث می‌شود کابل در عین داشتن مقاومت مکانیکی بالا (مشابه مفتول)، انعطاف‌پذیری لازم برای نصب در داکت‌ها و خم‌کاری‌های استاندارد را داشته باشد.

• مس آنیل شده: فرآیند آنیلینگ (Annealing) باعث نرم شدن مس و افزایش رسانایی آن می‌شود. مقاومت الکتریکی بسیار پایین (0.153 اهم بر کیلومتر) تضمین‌کننده کمترین افت ولتاژ در مسافت‌های طولانی است.

2. عایق و روکش (Insulation & Sheath)

این کابل دارای دو لایه پلیمری محافظ است:

• عایق (Insulation): یک لایه PVC با ضخامت 1.6 میلی‌متر مستقیماً روی مس قرار دارد. این لایه وظیفه اصلی دی‌الکتریک و جلوگیری از نشت جریان را بر عهده دارد.

• روکش نهایی (Outer Sheath): لایه بیرونی نیز از جنس PVC با ضخامت 1.6 میلی‌متر و به رنگ مشکی است. این لایه کابل را در برابر رطوبت خاک، مواد شیمیایی موجود در زمین و تنش‌های مکانیکی محافظت می‌کند. ویژگی مهم این روکش، خاصیت Flame Retardant (بازدارنده شعله) بودن آن است که مانع از گسترش آتش در طول کابل می‌شود.

کاربردهای کابل زمینی 1 در 120 افشارنژاد خراسان

با توجه به سطح مقطع بالا (120 میلی‌متر مربع) و ولتاژ نامی 0.6 تا 1 کیلوولت، کابل زمینی 1 در 120 نقش حیاتی در شبکه توزیع انرژی ایفا می‌کند. این کابل به دلیل تک رشته بودن (Single Core)، معمولاً به صورت دسته‌های سه تایی یا چهارتایی (برای سیستم‌های سه فاز) استفاده می‌شود.

موارد مصرف اصلی:

1. پست‌های برق و ترانسفورماتورها: اتصال خروجی ترانسفورماتورهای توزیع به تابلوهای اصلی فشار ضعیف (LV).

2. تابلوهای کنتور و توزیع اصلی: به عنوان کابل اصلی (فیدر) برای تغذیه مجتمع‌های مسکونی بزرگ، برج‌ها و بیمارستان‌ها.

3. صنایع و کارخانجات: تامین برق دستگاه‌های صنعتی پرمصرف، موتورهای الکتریکی بزرگ و کوره‌های القایی که نیاز به جریان دهی بالا و افت ولتاژ پایین دارند.

4. نصب در زیر خاک: به لطف روکش ضخیم PVC، این کابل قابلیت دفن مستقیم در خاک (به شرط رعایت بستر ماسه و آجر) را دارد.

5. داکت‌ها و رایزرها: مناسب برای عبور از رایزرهای ساختمان‌های بلندمرتبه و سینی‌های کابل (Cable Trays).

مقایسه کابل زمینی 1 در 120 با کابل زمینی 1 در 95

یکی از چالش‌های خریداران، انتخاب بین سایز 95 و 120 است. آیا ارتقاء به سایز 120 توجیه اقتصادی و فنی دارد؟

• ظرفیت جریان دهی (Ampacity): کابل 1 در 120 توانایی عبور جریان بیشتری نسبت به سایز 95 دارد. این اختلاف جریان (حدود 15 تا 20 درصد بسته به شرایط نصب) در پروژه‌هایی که احتمال توسعه بار در آینده وجود دارد، حیاتی است.

• افت ولتاژ (Voltage Drop): مقاومت اهمی کابل 120 (0.153) کمتر از کابل 95 است. در مسافت‌های طولانی (مثلاً بالای 100 متر)، استفاده از کابل زمینی 1 در 120 باعث کاهش چشمگیر افت ولتاژ شده و از آسیب دیدن تجهیزات حساس جلوگیری می‌کند.

• تحمل اتصال کوتاه: طبق دیتاشیت، کابل 120 می‌تواند جریان اتصال کوتاه 13.3 کیلوآمپر را به مدت 1 ثانیه تحمل کند که این مقدار بالاتر از سایز 95 است و امنیت شبکه را در برابر شوک‌های الکتریکی افزایش می‌دهد.

• ابعاد و وزن: قطر نهایی کابل 120 حدود 20.54 میلی‌متر و وزن آن 1325 کیلوگرم در کیلومتر است که نسبت به سایز 95 سنگین‌تر و قطورتر است. این موضوع باید در محاسبات سایز لوله برق و سینی کابل لحاظ شود.

نتیجه: اگر مسافت کابل‌کشی زیاد است یا دمای محیط بالاست (که باعث کاهش ظرفیت کابل می‌شود)، انتخاب سایز 120 به جای 95 اکیداً توصیه می‌شود.

نکات مهم نصب و ایمنی کابل زمینی 1 در 120

برای بهره‌برداری حداکثری از عمر مفید کابل زمینی 1 در 120 افشارنژاد و جلوگیری از حوادث، رعایت نکات زیر طبق استانداردهای IEC ضروری است:

1. شعاع خمش (Bending Radius): با توجه به ساختار نیمه افشان و قطر 20.54 میلی‌متری، حداقل شعاع خمش این کابل باید حدود 10 تا 12 برابر قطر خارجی آن باشد. خم کردن بیش از حد کابل باعث ترک خوردن عایق و تغییر فاصله رشته‌های مسی می‌شود.

2. دمای نصب: هرگز کابل‌کشی را در دمای کمتر از 5- درجه سانتی‌گراد انجام ندهید. اگر هوا سردتر است، کابل باید قبل از نصب در محیط گرم (حدود 20 درجه) نگهداری شود تا روکش PVC نرم شود و ترک نخورد.

3. کابلشو و اتصالات: برای اتصال این کابل حتماً باید از کابلشو نمره 120 مسی استاندارد و پرس هیدرولیک استفاده شود. شل بودن اتصال در این آمپراژ بالا منجر به ایجاد نقطه داغ (Hot Spot) و آتش‌سوزی خواهد شد.

4. آرایش کابل‌ها (Laying Arrangement): در صورتی که از سه عدد کابل 1 در 120 برای سیستم سه فاز استفاده می‌کنید، نحوه چیدمان آن‌ها (تخت یا مثلثی/Trefoil) بر ظرفیت جریان‌دهی و اندوکتانس کابل تأثیرگذار است. چیدمان مثلثی معمولاً تعادل بهتری ایجاد می‌کند.

روش‌های تشخیص اصالت کابل زمینی 1 در 120

با توجه به وجود نمونه‌های تقلبی در بازار، تشخیص اصالت کابل زمینی 1 در 120 برند افشارنژاد بسیار مهم است:

1. حک روی کابل: روی روکش مشکی کابل باید عبارت KHORASAN ELECTRIC IND.CO به همراه سایز 1x120 mm2، استاندارد IEC 60502-1 و سال ساخت به صورت برجسته (Embossed) یا چاپ لیزری حک شده باشد.

2. وزن کابل: طبق دیتاشیت، وزن یک متر از این کابل باید حدود 1.325 کیلوگرم باشد. اختلاف وزن فاحش (بیش از 2-3 درصد) نشان‌دهنده کم‌فروشی در مس یا کیفیت پایین عایق است.

3. تعداد رشته‌ها: با لخت کردن سر کابل، باید دقیقاً 37 رشته مفتول مسی با سطح مقطع براق و روشن مشاهده کنید. سیاهی یا کدری مس نشان‌دهنده اکسید شدن یا ناخالصی است.

4. خرید از نمایندگی معتبر: مطمئن‌ترین راه، خرید از نمایندگی‌های رسمی مانند “سیم و کابل آرادمهر” است که ضمانت اصالت کالا را ارائه می‌دهند.

سوالات متداول

1. آیا کابل 1 در 120 NYY افشارنژاد خشک است یا افشان؟

این کابل در دسته کابل‌های “نیمه افشان” (Semi-Conductor / Stranded) قرار می‌گیرد. یعنی نه مثل کابل افشان خیلی نرم است و نه مثل کابل مفتول (کلاس 1) کاملاً خشک. ساختار آن از 37 رشته مفتول تشکیل شده که انعطاف‌پذیری نسبی خوبی دارد.

2. جریان مجاز کابل زمینی 1 در 120 چقدر است؟

جریان مجاز به عوامل زیادی مثل دما، نوع خاک و نحوه قرارگیری بستگی دارد. اما به طور تقریبی:

• در هوا (روی سینی کابل): حدود 300 تا 340 آمپر.

• در زیر خاک (دفن مستقیم): حدود 360 تا 400 آمپر.(برای محاسبه دقیق باید ضرایب تصحیح دما و همجواری اعمال شود).

3. تفاوت کابل NYY با NYAF در سایز 120 چیست؟

کابل NYY (محصول فعلی) دارای عایق و روکش ضخیم‌تر و هادی کلاس 2 است و برای نصب ثابت زمینی طراحی شده است. کابل NYAF (افشان) بسیار نرم‌تر است، عایق نازک‌تری دارد و صرفاً برای داخل تابلوها و محیط‌های خشک که نیاز به انعطاف بالا دارند مناسب است و نباید زیر خاک دفن شود.

4. آیا کابل زمینی 1 در 120 شیلد دار است؟

خیر، محصول معرفی شده با کد NYY، فاقد شیلد یا زره (Armour) است. اگر نیاز به کابل برای محیط‌هایی با احتمال ضربه مکانیکی بالا دارید، باید از کابل‌های زره‌دار (NYRY یا NYBY) استفاده کنید.