کابل آلومینیوم 4 در 10 (NA2XY) افشارنژاد خراسان یکی از استانداردترین و پرکاربردترین تجهیزات در سیستمهای توزیع برق سه فاز با ولتاژ پایین (0.6/1 کیلوولت) است. این محصول با بهرهگیری از هادی آلومینیومی باکیفیت و عایق پیشرفته پلی اتیلن کراس لینک شده (XLPE)، جایگزینی بسیار مقرونبهصرفه و مهندسیشده برای کابلهای مسی همرده خود محسوب میشود. استفاده از آلومینیوم به عنوان هادی در این کابل، علاوه بر کاهش چشمگیر هزینههای تمامشده پروژههای برقرسانی، وزن کلی کابل را نیز به شدت کاهش داده و عملیات کابلکشی و نصب را تسهیل میکند. شرکت صنعتی الکتریک خراسان (افشارنژاد) با دههها تجربه در صنعت سیم و کابل ایران، این محصول را با رعایت دقیقترین استانداردهای ملی و بینالمللی تولید کرده است تا بالاترین سطح ایمنی و پایداری را در شبکههای توزیع انرژی تضمین کند.
جدول مشخصات فنی (دیتاشیت) کابل آلومینیوم 4 در 10 (NA2XY)
در این بخش، مشخصات فنی دقیق و مهندسی کابل آلومینیوم 4 در 10 افشارنژاد خراسان به صورت ساختاریافته ارائه شده است تا در طراحیهای تاسیسات الکتریکی مورد استفاده قرار گیرد.
| ردیف | مشخصه فنی | توضیحات و مقادیر |
| 1 | برند سازنده | شرکت صنعتی الکتریک خراسان (افشارنژاد) |
| 2 | نوع کابل بر اساس استاندارد VDE | NA2XY-O / NA2XY-J |
| 3 | ولتاژ نامی (Uo/U) | 0.6 / 1 کیلوولت (600 تا 1000 ولت) |
| 4 | تعداد رشته | 4 رشته (سه فاز + یک نول) |
| 5 | سطح مقطع نامی | 10 میلیمتر مربع |
| 6 | جنس هادی | آلومینیوم کلاس 1 (مفتولی) یا کلاس 2 (نیمه افشان تابیده شده) |
| 7 | جنس عایق | پلی اتیلن کراس لینک شده (XLPE) |
| 8 | جنس روکش نهایی | پلی وینیل کلراید (PVC) مقاوم در برابر اشعه UV |
| 9 | رنگ روکش نهایی | مشکی |
| 10 | استاندارد مرجع تولید | ISIRI 3569-1 و IEC 60502-1 |
| 11 | محدوده دمای کارکرد (نصب ثابت) | -30 تا +90 درجه سانتیگراد |
| 12 | محدوده دمای مجاز در اتصال کوتاه | حداکثر 250 درجه سانتیگراد (برای مدت حداکثر 5 ثانیه) |
بررسی تخصصی ساختار و لایههای کابل آلومینیوم 4 در 10
شناخت لایههای مختلف این محصول برای درک بهتر عملکرد آن در شرایط محیطی و الکتریکی گوناگون ضروری است. نامگذاری NA2XY به تنهایی گویای متریال به کار رفته در این کابل میباشد.
1. هادی آلومینیومی (N و A در استاندارد نامگذاری)
هسته اصلی انتقال جریان در این کابل، چهار رشته هادی از جنس آلومینیوم خالص با رسانایی بالا است. حرف N نشاندهنده تولید بر اساس استاندارد VDE آلمان و حرف A نشاندهنده جنس آلومینیومی هادی است. هادیهای 10 میلیمتر مربعی معمولاً به صورت کلاس 2 (چند مفتول تابیده شده به هم) تولید میشوند تا انعطافپذیری نسبی بهتری نسبت به هادیهای تمام مفتولی (کلاس 1) داشته باشند. انتخاب آلومینیوم در این سطح مقطع، وزن کابل را نسبت به مدل مسی (NYY) به میزان قابل توجهی کاهش میدهد که این امر در کابلکشیهای طولانی یک مزیت بزرگ محسوب میشود.
2. عایق پیشرفته کراسلینک یا XLPE (حرف 2X)
یکی از مهمترین نقاط قوت کابل آلومینیوم 4 در 10 (NA2XY) افشارنژاد خراسان، استفاده از عایق XLPE است. برخلاف عایقهای سنتی PVC که حداکثر تحمل دمای 70 درجه سانتیگراد را دارند، عایق XLPE میتواند به طور پیوسته دمای 90 درجه سانتیگراد و در شرایط اتصال کوتاه تا 250 درجه سانتیگراد را تحمل کند. این ویژگی باعث میشود کابل بتواند در مقاطع مشابه، جریان آمپر بالاتری را بدون آسیب دیدن عایق از خود عبور دهد. علاوه بر این، مقاومت عایقی XLPE در برابر رطوبت و مواد شیمیایی خاک بسیار بالاتر است که آن را برای دفن مستقیم در زمین ایدهآل میسازد.
3. فیلر و روکش نهایی PVC (حرف Y)
پس از قرارگیری چهار رشته عایقدار در کنار یکدیگر، فضای خالی بین آنها توسط یک لایه پرکننده (Filler) پر میشود تا کابل شکل کاملاً گرد و یکنواختی به خود بگیرد. در نهایت، روکش مشکی رنگی از جنس PVC روی کل مجموعه اکسترود میشود. این غلاف خارجی وظیفه محافظت از کابل در برابر صدمات مکانیکی جزئی، ساییدگی، نفوذ آب و تابش نور خورشید را بر عهده دارد. فرمولاسیون PVC استفاده شده توسط شرکت افشارنژاد خراسان به گونهای است که در طول زمان دچار خشکی و ترکخوردگی نمیشود.
کاربردهای صنعتی و عمومی کابل آلومینیوم 4 در 10 (NA2XY)
این محصول به دلیل مشخصات فنی قدرتمند و قیمت اقتصادی، در طیف وسیعی از پروژههای زیرساختی و ساختمانی مورد استفاده قرار میگیرد.
1. توزیع نیروی برق در شبکههای زیرزمینی
اصلیترین کاربرد کابل آلومینیوم 4 در 10، استفاده به عنوان کابل فیدر در شبکههای توزیع فشار ضعیف است. به دلیل وجود عایق XLPE، این کابل برای دفن مستقیم در ترانشههای خاکی کاملاً مناسب است و نیازی به حفاظتهای پیچیده لولهگذاری در تمام مسیر ندارد (البته رعایت استانداردهای دفن الزامی است).
2. تامین برق تاسیسات کشاورزی و پمپهای آب
در زمینهای کشاورزی که فواصل منابع تغذیه تا الکتروموتورها و پمپهای چاه آب طولانی است، استفاده از کابلهای مسی توجیه اقتصادی ندارد. این کابل میتواند برق سه فاز مورد نیاز پمپهای کشاورزی را با کمترین افت ولتاژ و هزینه مقرونبهصرفه تامین کند.
3. تغذیه تابلوهای فرعی در کارخانجات و سوله های صنعتی
در محیطهای صنعتی برای انتقال توان از تابلوی توزیع اصلی (MDP) به تابلوهای فرعی ماشینآلات، سیستمهای روشنایی و تهویه، کابل NA2XY با مقطع 4 در 10 یک انتخاب استاندارد و ایمن است. روکش مقاوم آن در برابر آلایندههای محیطی رایج در کارخانجات پایداری خوبی نشان میدهد.
4. برقرسانی به مجتمعهای مسکونی و تجاری
برای اتصال تابلوی کنتور ساختمانهای چند واحدی به شبکه برق شهری، کابل آلومینیوم 4 در 10 ظرفیت جریاندهی مناسبی را فراهم میکند. این کابل میتواند بر روی سینیهای کابل، داخل داکتها یا روی دیوار نصب و مهار شود.
اصول نصب، اجرا و نکات ایمنی کابل آلومینیوم 4 در 10
نصب غیراصولی کابلهای آلومینیومی میتواند به سرعت منجر به اکسیداسیون، ایجاد حرارت و در نهایت آتشسوزی یا قطعی شبکه شود. رعایت دقیق الزامات اجرایی برای این محصول حیاتی است.
1. استفاده الزامی از کابلشو بیمتال
مهمترین نکته در نصب کابل آلومینیوم 4 در 10، نحوه اتصال آن به شینههای مسی یا کلیدهای مینیاتوری و اتوماتیک است. هرگز نباید هادی آلومینیومی را مستقیماً به ترمینالهای مسی متصل کرد، زیرا پدیده پیل گالوانیک باعث خوردگی سریع آلومینیوم میشود. برای این کار باید منحصراً از کابلشوهای بیمتال (DML) یا کلمپهای مخصوص استفاده شود. پیش از پرس کابلشو، سطح هادی آلومینیومی باید به خوبی از اکسید پاک شده و به گریس مخصوص آغشته گردد.
2. استانداردهای دفن مستقیم در خاک
اگر کابل در زمین دفن میشود، عمق ترانشه باید حداقل 70 تا 80 سانتیمتر باشد. کف کانال باید با ماسه نرم (بادی) به ضخامت 10 سانتیمتر پوشانده شود. پس از خواباندن کابل، 10 سانتیمتر دیگر ماسه روی آن ریخته شده و سپس از آجر یا بلوک سیمانی برای محافظت مکانیکی استفاده میشود. نوار اخطار پلاستیکی نیز باید در فاصله 30 سانتیمتری از سطح زمین قرار گیرد تا در حفاریهای آینده از آسیب به کابل جلوگیری شود.
3. رعایت شعاع خمش مجاز
کابلهای دارای عایق XLPE نسبت به کابلهای کاملاً PVC کمی خشکتر هستند. هنگام کابلکشی در مسیرهای زاویهدار، نباید کابل را بیش از حد خم کرد. حداقل شعاع خمش مجاز برای کابل آلومینیوم 4 در 10 (NA2XY) معادل 12 تا 15 برابر قطر خارجی کابل است. خم کردن بیش از این مقدار باعث ایجاد ترکهای میکروسکوپی در عایق و کاهش عمر مفید محصول میشود.
4. دمای مجاز هنگام نصب
عملیات کابلکشی و خمش کابل نباید در دماهای بسیار پایین انجام شود. توصیه میشود نصب کابل آلومینیوم 4 در 10 در محیطهایی با دمای بالاتر از 5- درجه سانتیگراد صورت گیرد تا انعطافپذیری روکش PVC حفظ شده و از ترک خوردگی آن جلوگیری به عمل آید.
راهنمای تخصصی تشخیص اصالت کابل افشارنژاد خراسان
با توجه به اعتبار بالای برند افشارنژاد خراسان در بازار، متاسفانه محصولات تقلبی با نامهای مشابه به وفور یافت میشوند. برای اطمینان از خرید کابل آلومینیوم 4 در 10 اصلی، به موارد زیر دقت کنید.
1. بررسی چاپ روی روکش کابل
کابلهای اصلی دارای چاپ لیزری یا جوهری بسیار واضح و خوانا بر روی روکش نهایی هستند. عبارت دقیق “شرکت صنعتی الکتریک خراسان (افشارنژاد)” باید به همراه علامت استاندارد، کد محصول (NA2XY)، سطح مقطع (4×10) و ولتاژ کاری به صورت منظم و در فواصل یک متری چاپ شده باشد. هرگونه غلط املایی، پیشوند یا پسوند اضافی نشاندهنده تقلبی بودن محصول است.
2. کیفیت و سطح مقطع هادی آلومینیومی
در کابل آلومینیوم 4 در 10 اصلی افشارنژاد، هادی آلومینیومی سطحی کاملاً براق، صیقلی و بدون سیاهی یا اکسیداسیون دارد. همچنین، در صورت اندازهگیری با کولیس و میکرومتر، سطح مقطع واقعی کابل دقیقاً با مقاومت اهمی تعیین شده در استاندارد همخوانی دارد. کابلهای تقلبی معمولاً از آلومینیوم ضایعاتی استفاده کرده و سطح مقطع کمتری نسبت به 10 میلیمتر مربع دارند (کمفروشی در مساحت هادی).
3. سنتر بودن (هممرکزی) هادی و عایق
اگر کابل را برش دهید، ضخامت عایق XLPE در تمام دور هادی آلومینیومی باید کاملاً یکنواخت و برابر باشد. در محصولات غیراستاندارد، هادی در مرکز عایق قرار ندارد (اصطلاحاً سنتر نیست) که این امر باعث میشود در یک سمت ضخامت عایق کم شده و در اثر حرارت یا ولتاژ بالا دچار نشتی جریان یا اتصال کوتاه شود. کابلهای خراسان دارای بالاترین دقت در اکستروژن و هممرکزی هستند.
4. هولوگرام و بستهبندی شرکتی
کابلهای سایز 4 در 10 معمولاً به صورت قرقرههای چوبی به بازار عرضه میشوند. قرقرههای اصلی شرکت صنعتی الکتریک خراسان دارای پلاکهای فلزی یا لیبلهای هولوگرامدار ممهور به مهر کنترل کیفیت (QC) کارخانه هستند. روی این لیبلها بارکد ردیابی، متراژ دقیق و تاریخ تولید درج شده است که قابلیت استعلام از خدمات پس از فروش شرکت را دارد.
سوالات متداول درباره کابل آلومینیوم 4 در 10 (NA2XY)
در این بخش به پرتکرارترین و مهمترین پرسشهای تکنسینها و خریداران در خصوص این محصول پاسخ داده شده است.
1. ظرفیت آمپردهی کابل آلومینیوم 4 در 10 (NA2XY) چقدر است؟
ظرفیت جریاندهی این کابل وابستگی مستقیمی به شرایط نصب دارد. در شرایط استاندارد، اگر این کابل در زمین دفن شود (دمای خاک 20 درجه سانتیگراد) میتواند حدود 60 تا 65 آمپر جریان را به طور پیوسته تحمل کند. اما اگر کابل در هوای آزاد (دمای 30 درجه) نصب شود، ظرفیت آن به حدود 50 تا 54 آمپر کاهش مییابد. در صورت استفاده در لوله یا قرارگیری در کنار کابلهای دیگر، این ظرفیت مجدداً افت خواهد کرد و نیازمند محاسبه ضرایب تصحیح است.
2. تفاوت اصلی کابل NA2XY با کابل NA2YY در چیست؟
تفاوت این دو کابل منحصراً در جنس عایق قرار گرفته روی رشتههای آلومینیومی است. در کابل NA2YY از عایق PVC استفاده شده که حداکثر دمای کارکرد پیوسته آن 70 درجه سانتیگراد است، در حالی که کابل NA2XY دارای عایق XLPE میباشد که تا 90 درجه سانتیگراد تحمل حرارتی دارد. این تفاوت باعث میشود کابل NA2XY ظرفیت آمپردهی بالاتر، طول عمر بیشتر و مقاومت بهتری در برابر شرایط سخت محیطی داشته باشد.
3. آیا میتوان از این کابل برای شبکههای هوایی و کشش بین تیرهای برق استفاده کرد؟
خیر، کابل آلومینیوم 4 در 10 (NA2XY) به عنوان یک کابل قدرت زمینی (Underground Power Cable) طراحی شده است و ساختار آن فاقد مهار فولادی یا آلومینیوم آلیاژی برای تحمل وزن خود در فواصل طولانی است. برای شبکههای هوایی و کشش بین تیرها، باید حتماً از کابلهای خودنگهدار هوایی که دارای رشته نگهدارنده (مسنجر) هستند استفاده نمایید. کشیدن این کابل به صورت هوایی منجر به پارگی هادیها در اثر وزن کابل و نیروی باد خواهد شد.
4. برای اتصال این کابل به کلید مینیاتوری از چه نوع کابلشویی باید استفاده کرد؟
برای اتصال کابل آلومینیوم 4 در 10 به تجهیزاتی که ترمینال مسی یا برنجی دارند، استفاده از “کابلشو بیمتال” الزامی است. لوله این نوع کابلشو از جنس آلومینیوم است که هادی کابل درون آن پرس میشود، و سوراخ اتصال آن از جنس مس است که به ترمینال کلید پیچ میگردد. استفاده از کابلشوهای تمام مسی برای کابل آلومینیومی باعث ایجاد پیل گالوانیک و سوختگی نقطه اتصال میشود. برای سایز مقطع 10 میلیمتر مربع، باید کابلشو بیمتال سایز 10 تهیه شود.
5. افت ولتاژ در کابل آلومینیوم 4 در 10 چگونه محاسبه میشود؟
به دلیل مقاومت الکتریکی بالاتر آلومینیوم نسبت به مس، در مسیرهای طولانی افت ولتاژ این کابل بیشتر از کابل مسی مشابه خواهد بود. برای محاسبه دقیق، باید جریان مصرفی (بر حسب آمپر) و طول مسیر (بر حسب متر) مشخص باشد. به عنوان یک قاعده سرانگشتی، برای جلوگیری از افت ولتاژ غیرمجاز (بیش از 3 الی 5 درصد)، از این کابل در جریانهای نامی (حدود 50 آمپر) نباید برای فواصل بیش از 50 تا 70 متر استفاده کرد. برای فواصل بیشتر، ارتقاء سایز کابل به 4 در 16 ضروری است.
6. آیا کابل آلومینیوم 4 در 10 قابلیت اتصال مستقیم به الکتروموتورهای لرزان را دارد؟
توصیه میشود کابلهای آلومینیومی با هادی کلاس 2 (نیمه افشان) را مستقیماً به تخته کلمپ الکتروموتورهایی که لرزش (Vibration) شدیدی دارند متصل نکنید. آلومینیوم فلزی تردتر از مس است و ارتعاشات مداوم میتواند در درازمدت باعث شکستگی میکروسکوپی رشتهها در نقطه اتصال (پشت کابلشو) شود. در چنین مواردی بهتر است کابل اصلی تا تابلوی نزدیک موتور کشیده شده و قطعه نهایی با کابل مسی افشان (انعطافپذیر) اجرا گردد.
7. طول عمر مفید کابل NA2XY افشارنژاد خراسان چقدر است؟
در صورت رعایت اصول مهندسی در نصب، انتخاب صحیح سایز کابل متناسب با جریان مصرفی (جلوگیری از اضافهبار طولانیمدت)، و محافظت در برابر آسیبهای فیزیکی و شیمیایی مخرب، این کابل به لطف استفاده از عایق پایدار XLPE و روکش PVC مرغوب، میتواند بیش از 30 تا 40 سال بدون افت کیفیت محسوس در شبکههای توزیع برق به فعالیت خود ادامه دهد.
8. بهترین شرایط برای انبارداری و نگهداری قرقرههای این کابل چیست؟
قرقرههای کابل آلومینیوم 4 در 10 باید در انبارهای مسقف، خشک و به دور از تابش مستقیم و طولانیمدت نور خورشید نگهداری شوند. از قرار دادن قرقرهها در محیطهایی با دمای بیش از 40 درجه سانتیگراد یا در مجاورت مواد حلال و خورنده خودداری کنید. همچنین، قرقرهها باید همیشه به صورت ایستاده (روی لبههای دوار) قرار گیرند و هرگز نباید آنها را به صورت خوابیده روی پهلو رها کرد، زیرا وزن کابل باعث لهشدگی لایههای زیرین خواهد شد. انتهای دو سر کابل نیز باید با درپوشهای حرارتی کاملاً آببندی شوند تا رطوبت به داخل هادی نفوذ نکند.