کابل آلومینیوم 4 در 16 افشارنژاد خراسان (NA2XY) یکی از پرکاربردترین محصولات در رده کابلهای برق فشار ضعیف سه فاز است که به دلیل ساختار مهندسی شده و استفاده از عایق پیشرفته XLPE، جایگاه ویژهای در پروژههای صنعتی و ساختمانی پیدا کرده است. این محصول که توسط شرکت خوشنام صنعتی الکتریک خراسان (افشارنژاد) تولید میشود، راهحلی اقتصادی و در عین حال باکیفیت برای انتقال انرژی الکتریکی محسوب میشود.
زمانی که صحبت از توزیع برق در فواصل طولانی یا تامین برق دستگاههای سه فاز با آمپراژ مشخص میشود، انتخاب کابل آلومینیوم 4 در 16 با عایق پلیاتیلن کراسلینک شده (XLPE) گزینهای هوشمندانه است که مقاومت حرارتی بالاتر و تلفات انرژی کمتری را نسبت به نمونههای عایق PVC قدیمی ارائه میدهد. در ادامه به بررسی دقیق مشخصات فنی، ساختار، کاربردها و نکات اجرایی این محصول بر اساس دیتاشیت رسمی شرکت سازنده میپردازیم.
مشخصات فنی و جدول دیتاشیت کابل 4×16 NA2XY
در این بخش، اطلاعات دقیق استخراج شده از برگه مشخصات فنی (Datasheet) شرکت خراسان الکتریک برای کابل آلومینیوم 4 در 16 ارائه شده است. این ارقام مرجع اصلی محاسبات مهندسی شما خواهند بود.
| ردیف | شرح مشخصه | واحد | مقدار / توضیحات |
| 1 | نوع محصول | – | کابل قدرت فشار ضعیف (LV) |
| 2 | کد مشخصه کابل | – | NA2XY |
| 3 | استانداردهای مرجع | – | IEC 60502-1 & ISIRI 3569-1 & ISIRI 3084 |
| 4 | ساختار لایهها | – | AL / XLPE / PVC / PVC |
| 5 | تعداد و سطح مقطع هادی | mm² | 4 رشته (3 رشته فاز + 1 رشته نول) همگی با مقطع 16 |
| 6 | جنس هادی | – | آلومینیوم کلاس 2 (نیمه افشان/Stranded) گرد (RM) |
| 7 | تعداد و قطر مفتولها | no × mm | 7 رشته مفتول با قطر 1.66 میلیمتر در هر هسته |
| 8 | جنس عایق | – | پلیاتیلن کراسلینک شده (Extruded XLPE) |
| 9 | ضخامت عایق | mm | 0.7 میلیمتر |
| 10 | رنگبندی عایق | – | قرمز، زرد، مشکی، آبی (نول) |
| 11 | جنس فیلر (پرکننده) | – | PVC اکسترود شده با ضخامت 1.0 میلیمتر |
| 12 | جنس روکش نهایی (Sheath) | – | PVC اکسترود شده مشکی رنگ |
| 13 | ضخامت روکش | mm | 1.8 میلیمتر |
| 14 | قطر نهایی تقریبی کابل | mm | 21.02 میلیمتر |
| 15 | وزن تقریبی کابل | Kg/km | 560 کیلوگرم بر کیلومتر |
| 16 | ولتاژ نامی (U0/U) | Kv | 0.6/1 (1.2) کیلوولت |
| 17 | مقاومت اهمی هادی (DC در 20°C) | Ω/Km | 1.91 اهم بر کیلومتر |
| 18 | تحمل جریان اتصال کوتاه (5 ثانیه) | KA | 0.65 کیلوآمپر |
| 19 | حداکثر دمای هادی در اتصال کوتاه | °C | 250+ درجه سانتیگراد |
| 20 | دامی عملیاتی مجاز | °C | 5- تا 90+ درجه سانتیگراد |
| 21 | ویژگی بازدارندگی شعله | – | مطابق استاندارد IEC 60332-1-2 |
تحلیل ساختار و آنالیز اجزای کابل
شناخت دقیق اجزای تشکیلدهنده کابل آلومینیوم 4 در 16 افشارنژاد خراسان به مهندسین و پیمانکاران کمک میکند تا درک بهتری از عملکرد این محصول در شرایط محیطی مختلف داشته باشند. این کابل از چهار بخش اصلی تشکیل شده است که هر کدام وظیفهای حیاتی بر عهده دارند.
هادی آلومینیومی کلاس 2 (Conductor)
هسته مرکزی این کابل از آلومینیوم با خلوص بالا تشکیل شده است. مطابق با دیتاشیت، نوع هادی “Stranded (Class 2) RM” است. این عبارت بدین معناست که هادی مفتولی خشک نیست، بلکه از بهم تابیده شدن 7 رشته مفتول آلومینیومی با قطر 1.66 میلیمتر تشکیل شده است. ساختار نیمه افشان (Stranded) باعث میشود که کابل علیرغم داشتن سطح مقطع 16 میلیمتر مربع، انعطافپذیری نسبی بهتری نسبت به کابلهای مفتولی تکرشته داشته باشد. همچنین آرایش گرد (Round) رشتهها باعث توزیع یکنواخت میدان الکتریکی میشود. مقاومت الکتریکی این هادی در دمای 20 درجه سانتیگراد برابر با 1.91 اهم بر کیلومتر است که نشاندهنده رسانایی استاندارد و مورد تایید برای مصافتهای تعریف شده است.
عایق پلیاتیلن کراسلینک شده (XLPE Insulation)
مهمترین وجه تمایز کابل آلومینیوم 4 در 16 مدل NA2XY با مدلهای قدیمی (مانند NAYY)، استفاده از عایق XLPE است. ضخامت این عایق طبق جدول 0.7 میلیمتر میباشد. پلیاتیلن کراسلینک شده ساختاری شبکهای دارد که باعث میشود تحمل حرارتی کابل به شدت افزایش یابد. در حالی که کابلهای معمولی تنها تا دمای 70 درجه سانتیگراد عملکرد بهینه دارند، عایق XLPE به این کابل اجازه میدهد تا در دمای کاری 90 درجه سانتیگراد به صورت مداوم فعالیت کند. این ویژگی ظرفیت جریاندهی کابل را افزایش داده و در هنگام بروز اتصال کوتاه، تحمل حرارتی لحظهای هادی را تا 250 درجه سانتیگراد بالا میبرد.
لایه فیلر و بدینگ (Bedding / Filler)
بین عایقهای رشتهها و روکش نهایی، لایهای از جنس PVC اکسترود شده با ضخامت 1.0 میلیمتر قرار گرفته است. وظیفه این لایه، پر کردن فضاهای خالی بین چهار رشته سیم بهم تابیده شده است تا کابل شکلی کاملاً گرد و هندسی به خود بگیرد. این لایه همچنین به عنوان یک ضربهگیر عمل کرده و از آسیب دیدن عایق اصلی XLPE در برابر فشارهای مکانیکی خارجی جلوگیری میکند.
روکش نهایی (Outer Sheath)
لایه بیرونی کابل آلومینیوم 4 در 16 از جنس PVC با ضخامت 1.8 میلیمتر و به رنگ مشکی است. این روکش وظیفه حفاظت کلی کابل در برابر عوامل محیطی نظیر رطوبت، گرد و غبار، اشعه UV خورشید (در حد استاندارد) و سایش فیزیکی را بر عهده دارد. استفاده از PVC مرغوب در روکش باعث میشود که کابل در برابر مواد شیمیایی و خورنده موجود در خاک مقاومت خوبی از خود نشان دهد.
کاربردهای کابل آلومینیوم 4 در 16 در صنعت و ساختمان
با توجه به مشخصات فنی ذکر شده، کابل آلومینیوم 4 در 16 افشارنژاد خراسان طیف وسیعی از کاربردها را پوشش میدهد. این کابل به دلیل داشتن چهار رشته (سه فاز و یک نول همسایز)، گزینهای ایدهآل برای سیستمهای سه فاز نامتعادل و متعادل است.
توزیع برق در کارگاهها و سوله های صنعتی
در محیطهای صنعتی که نیاز به تامین برق دستگاههای سه فاز با توان متوسط وجود دارد، این کابل بسیار پرکاربرد است. به دلیل وجود هادی آلومینیومی، وزن کابل (560 کیلوگرم در کیلومتر) نسبت به نمونه مسی بسیار کمتر بوده و نصب آن بر روی سینی کابلها و نردبانهای کابل با سهولت بیشتری انجام میشود و فشار کمتری به سازه وارد میکند.
کابلکشی زمینی و دفنی
ساختار مستحکم روکش PVC و مقاومت بالای عایق XLPE در برابر نفوذ آب و رطوبت، کابل آلومینیوم 4 در 16 را برای خواباندن مستقیم در خاک (Direct Burial) مناسب کرده است. البته همواره توصیه میشود در صورت دفن در خاکهای سنگلاخی یا محلهای پرتردد، از لوله یا محافظ مکانیکی و یا ماسه نرم در اطراف کابل استفاده شود تا روکش 1.8 میلیمتری آن آسیب نبیند.
تامین برق مشاعات و روشنایی معابر
یکی از کاربردهای اصلی این سایز کابل، تغذیه تابلوهای برق مشاعات ساختمانهای مسکونی بزرگ یا تامین روشنایی پارکها و معابر است. از آنجایی که در سیستم روشنایی و مشاعات معمولاً جریانهای هجومی سنگین وجود ندارد و مسئله اصلی افت ولتاژ در مسافت است، استفاده از کابل 4 در 16 آلومینیوم به جای کابلهای مسی گرانقیمت، توجیه اقتصادی بسیار بالایی دارد.
رایزرهای ساختمانی
در ساختمانهایی که کنتور برق در ورودی قرار دارد و نیاز به انتقال برق سه فاز به طبقات یا موتورخانه است، استفاده از کابل آلومینیوم 4 در 16 به عنوان کابل رایزر (در صورت تطابق با آمپراژ مصرفی) متداول است. عایق XLPE در اینجا نقش مهمی ایفا میکند زیرا در داکتهای رایزر که تهویه هوا محدود است، مقاومت حرارتی 90 درجه سانتیگراد امنیت بالایی را تضمین میکند.
مقایسه تخصصی: کابل آلومینیوم 4 در 16 در مقابل کابل 4 در 10
بسیاری از خریداران در انتخاب بین کابل 4 در 16 و سایز پایینتر یعنی 4 در 10 دچار تردید میشوند. در اینجا تفاوتهای کلیدی این دو را بررسی میکنیم تا انتخابی مهندسی داشته باشید.
ظرفیت جریاندهی (آمپراژ)
تفاوت اصلی در میزان جریانی است که کابل میتواند از خود عبور دهد. کابل آلومینیوم 4 در 16 به دلیل سطح مقطع بزرگتر، توانایی عبور جریان بالاتری را دارد. به طور تقریبی، کابل 16 آلومینیوم میتواند در شرایط استاندارد (هوای 30 درجه) جریانی حدود 60 تا 75 آمپر را تحمل کند، در حالی که این مقدار برای کابل 10 آلومینیوم حدود 45 تا 55 آمپر است. اگر فیوز ورودی شما 63 آمپر است، قطعاً کابل 4 در 10 پاسخگو نخواهد بود و باید از سایز 16 استفاده کنید.
افت ولتاژ در مسافت
مهمترین پارامتر در کابلهای آلومینیومی، مسئله افت ولتاژ است. مقاومت اهمی کابل 4 در 16 برابر با 1.91 اهم/کیلومتر است، در حالی که این عدد برای کابل 4 در 10 حدود 3.08 اهم/کیلومتر میباشد. این اختلاف مقاومت یعنی در یک متراژ و جریان ثابت، کابل 4 در 10 افت ولتاژ بسیار بیشتری ایجاد میکند. بنابراین، برای مسافتهای طولانی (مثلاً بالای 100 متر)، حتی اگر جریان مصرفی پایین باشد، استفاده از کابل آلومینیوم 4 در 16 برای جلوگیری از ضعف ولتاژ و آسیب به تجهیزات الزامی است.
استحکام مکانیکی
کابل 4 در 16 دارای 7 رشته مفتول 1.66 میلیمتری است که مجموعاً ساختاری ضخیمتر و مقاومتر در برابر کشش ایجاد میکند. در کابلکشیهای هوایی خودنگهدار یا مواردی که کابل تحت کشش قرار میگیرد، سایز 16 اطمینان خاطر بیشتری از نظر عدم پارگی یا تغییر شکل هادی ایجاد میکند.
اصول نصب، ایمنی و نگهداری
برای بهرهبرداری طولانی مدت و ایمن از کابل آلومینیوم 4 در 16 افشارنژاد، رعایت نکات فنی زیر مطابق با استانداردهای IEC و مبحث 13 مقررات ملی ساختمان ضروری است.
استفاده از کابلشو بی متال (Bimetallic Lug)
حیاتیترین نکته در نصب کابل آلومینیوم، نحوه اتصال آن به تجهیزات است. اکثر کلیدهای مینیاتوری، کنتورها و شینهای مسی از جنس مس یا آلیاژ برنج هستند. اتصال مستقیم آلومینیوم به مس باعث ایجاد پدیدهای شیمیایی به نام “خوردگی گالوانیک” میشود که به مرور زمان باعث اکسید شدن محل اتصال، افزایش مقاومت، داغ شدن و در نهایت آتشسوزی میگردد. برای جلوگیری از این مشکل، حتماً باید از کابلشوهای بی متال (دو فلزی) استفاده شود.
شعاع خمش مجاز
خم کردن بیش از حد کابل باعث آسیب دیدن عایق XLPE و تغییر فرم هادی میشود. طبق استاندارد، حداقل شعاع خمش برای کابلهای چند رشتهای حدود 12 برابر قطر خارجی کابل است. با توجه به قطر 21.02 میلیمتری این کابل، شعاع خمش نباید کمتر از 25 سانتیمتر باشد. تحت فشار قرار دادن کابل در زوایای تند، عمر مفید آن را به شدت کاهش میدهد.
دمای نصب
مطابق دیتاشیت، عملیات کابلکشی نباید در دمای کمتر از 5- درجه سانتیگراد انجام شود. در هوای بسیار سرد، روکش PVC خشک و شکننده میشود و ممکن است هنگام باز کردن قرقره یا خمکاری ترک بردارد. اگر مجبور به نصب در هوای سرد هستید، باید کابل را قبل از نصب در محیط گرم نگهداری کنید تا انعطافپذیری خود را بازیابد.
تست عایقی پس از نصب
پیشنهاد میشود پس از پایان عملیات کابلکشی و قبل از برقدار کردن سیستم، با استفاده از دستگاه میگر (Megger)، تست مقاومت عایقی بین فازها و بین فاز و نول/زمین انجام شود تا از سلامت روکش و عدم آسیب دیدگی آن در حین اجرا اطمینان حاصل گردد.
راهنمای تشخیص اصالت کابل افشارنژاد خراسان
با توجه به وجود نمونههای تقلبی در بازار، تشخیص اصالت کابل آلومینیوم 4 در 16 افشارنژاد خراسان اهمیت بالایی دارد. با بررسی موارد زیر میتوانید از خرید خود مطمئن شوید:
حکاکی روی کابل
بر روی روکش مشکی رنگ کابل، باید مشخصات کامل شامل نام برند (KHORASAN ELECTRIC IND. CO)، سایز کابل، ولتاژ نامی (0.6/1KV)، استاندارد (ISIRI 3569-1) و عبارت MADE IN IRAN به صورت برجسته یا چاپ لیزری با کیفیت و خوانا درج شده باشد. همانطور که در پایین دیتاشیت ذکر شده، کد ردگیری و استانداردهای IEC نیز باید موجود باشد.
وزن کابل
یکی از راههای سریع تشخیص، وزن کردن کابل است. طبق دیتاشیت، وزن هر کیلومتر این کابل حدود 560 کیلوگرم است. بنابراین یک کلاف 100 متری باید وزنی در حدود 56 کیلوگرم داشته باشد. اختلاف وزن فاحش (بیش از 5 درصد) نشاندهنده کمفروشی در مس یا ضخامت عایق است.
بررسی سطح مقطع و تعداد رشتهها
با برش زدن مقطع کابل، باید 4 رشته سیم مجزا را مشاهده کنید که هر کدام از 7 مفتول منظم تشکیل شدهاند. قطر هر مفتول باید حدود 1.66 میلیمتر باشد. در نمونههای تقلبی معمولاً از تعداد مفتول کمتر یا قطر کمتر استفاده میشود که با کولیس قابل تشخیص است. همچنین رنگ عایقها باید شفاف و استاندارد (قرمز، زرد، مشکی، آبی) باشد و حالت کدری یا رنگمردگی نداشته باشد.
سوالات متداول
1. آیا کابل آلومینیوم 4 در 16 میتواند جایگزین کابل مسی 4 در 6 یا 4 در 10 شود؟
بله، به طور کلی در محاسبات مهندسی، هدایت الکتریکی مس تقریباً 1.6 برابر آلومینیوم است. بنابراین معمولاً دو سایز بالاتر از کابل مسی برای آلومینیوم در نظر گرفته میشود. کابل 4 در 16 آلومینیوم معادل تقریبی کابل 4 در 10 مسی است و میتواند با هزینه بسیار کمتر، همان کارایی را ارائه دهد، مشروط بر اینکه اتصالات استاندارد رعایت شود.
2. مفهوم علامت اختصاری NA2XY در نام این کابل چیست؟
در استاندارد VDE آلمان که در نامگذاری کابلها استفاده میشود: حرف N نشاندهنده استاندارد VDE، حرف A نشاندهنده هادی آلومینیومی، 2X نشاندهنده عایق XLPE (پلیاتیلن کراسلینک) و حرف Y نشاندهنده روکش نهایی از جنس PVC است. این کد نشان میدهد کابل از عایقبندی مدرن و مقاوم حرارتی برخوردار است.
3. جریان مجاز کابل آلومینیوم 4 در 16 در مسافت 100 متر چقدر است؟
ظرفیت جریانی کابل علاوه بر ساختار، به مسافت نیز وابسته است. در مسافت 100 متر برای جلوگیری از افت ولتاژ بیش از حد مجاز (5 درصد)، حداکثر جریانی که میتوان از این کابل گرفت حدود 35 تا 40 آمپر است. برای جریانهای بالاتر در این متراژ باید از سایز 25 استفاده کرد.
4. آیا این کابل برای استفاده در زیر خاک نیاز به لوله دارد؟
کابلهای مدل NA2XY دارای روکش PVC مقاوم هستند و به طور کلی برای دفن مستقیم در خاک طراحی شدهاند. با این حال، برای افزایش طول عمر کابل و جلوگیری از آسیب دیدن توسط جوندگان یا فشار سنگهای تیز، استفاده از یک بستر ماسه نرم (سرند شده) در بالا و پایین کابل و یا استفاده از لوله پلیاتیلن در عرض خیابانها قویاً توصیه میشود.
5. تفاوت کلاس هادی 1 و 2 در این کابل چیست و کدام بهتر است؟
کلاس 1 به معنای هادی مفتولی تکرشته (Solid) است که بسیار خشک و غیرقابل انعطاف میباشد. کلاس 2 (که در این کابل استفاده شده) به معنای هادی نیمه افشان (Stranded) است که از تابیده شدن چندین مفتول به هم ساخته میشود. کلاس 2 به دلیل انعطافپذیری بیشتر، نصب راحتتری دارد و احتمال شکستن آن در خمشها کمتر است، بنابراین گزینه بهتری محسوب میشود.
6. چرا قیمت کابل آلومینیوم 4 در 16 بسیار ارزانتر از مدل مسی است؟
فلز آلومینیوم به عنوان یک ماده اولیه، قیمت جهانی بسیار پایینتری نسبت به مس دارد. علاوه بر قیمت فلز، وزن مخصوص آلومینیوم نیز یکسوم مس است، بنابراین در یک حجم برابر، مقدار کمتری ماده مصرف میشود. این اختلاف قیمت به هیچ وجه به معنای کیفیت پایین نیست، بلکه ویژگی ذاتی فلز است و کابل آلومینیوم در صورت انتخاب سایز صحیح، عملکردی کاملاً مطمئن و مشابه مس خواهد داشت.
نحوه خرید و استعلام قیمت
برای خرید کابل آلومینیوم 4 در 16 افشارنژاد خراسان (NA2XY) با ضمانت اصالت کالا و دریافت فاکتور رسمی، میتوانید با کارشناسان فروش ما تماس بگیرید. قیمت این محصول ، بر اساس نرخ مواد اولیه بهروزرسانی میشود. تیم فنی ما آماده ارائه مشاوره رایگان جهت محاسبات فنی و انتخاب بهترین سایز کابل برای پروژه شما میباشد. جهت استعلام موجودی و قیمت روز، لطفاً با شمارههای درج شده در سایت تماس حاصل فرمایید.
